Konijnen 


Diersoort
Het konijn behoort tot de orde der Lagomorpha (= haasachtigen) en niet, zoals veel mensen denken, tot de knaagdieren. Het verschil zit hem in de stifttandjes die achter de boven snijtanden van het konijn staan. Knaagdieren hebben deze stifttanden niet.
Konijnen zijn meestal altijd vriendelijke dieren, ook voor kinderen, maar sommige konijnen kunnen bijterig of krabberig zijn. Meestal begint dit als het konijn geslachtsrijp wordt (rond de 3-4 maanden), het konijntje dat daarvoor schattig en lief was is dan dominant geworden en niet meer zo lief! Verder is een konijn territoriaal: het zal zijn hok zal verdedigen als je hem daaruit probeert op te pakken.


Waarom eet een konijn zijn eigen keutels op?
Dit is nodig omdat niet alle voedingsstoffen en energie bij de eerste darmpassage uit het voer gehaald kunnen worden. Grote onverteerbare delen worden gelijk uitgepoept. Dit zijn de gewone droge harde keutels. De overige kleinere deeltjes worden eerst achtergehouden en bewerkt in de blinde darm: het caecum. Deze keutels worden in groepjes uitgescheiden en rechtstreeks uit de anus opgegeten door het konijn. Bij de tweede passage door de darmen worden alle stoffen die nodig zijn uit deze keutel gehaald.


Konijnen hebben twee soorten keutels.

Gewone keutels
, deze zijn groot, stevig van vorm en licht van kleur. Het is normaal als je die in grote hoeveelheden ziet liggen.

Blindedarm keutels
, zijn klein, zacht en donker van kleur. Als het goed is zie je deze keutels niet. Ze worden gelijk opgegeten.
Indien het konijn teveel konijnenvoer (biks, korrels) krijgt, krijgt het dermate veel energie binnen dat het zijn eigen poep niet meer zal opeten! De caecumkeutels zitten dan aan de kont geplakt en er wordt ten onrechte gedacht aan een probleem met de ontlasting terwijl het een voedingsprobleem is. Lees bij het hoofdstuk voeding over de juiste hoeveelheid en het goede soort voer.


Huisvesting/verzorging
Omdat een konijn veel beweging nodig heeft is het verstandig om een ruime kooi of een ruim hok te nemen. Of bij een kleiner hok de mogelijkheid te geven om ook het hok uit te kunnen door middel van een buitenren of dat ze de kamer in kunnen lopen (dit is belangrijk om vechten te voorkomen).

Binnen of buiten?
Konijnen kunnen zowel binnen als buiten gehuisvest worden mits het buitenhok bescherming biedt tegen regen, zon en wind. Als u het konijn buiten houdt dan is een buitenhok met een ren het leukste voor het konijn zodat het 'vrij' kan rondlopen. Let er hierbij op dat katten en honden niet in de ren kunnen komen en dat het konijn zich niet uitgraaft.

Loslopen door de kamer?
Een konijn dat binnen gehuisvest wordt vindt het leuk om af en toe door de kamer te lopen. Let er wel op dat konijnen knagen ook leuk vinden, dus denk aan meubels en elektriciteitsdraden.

Zindelijk te maken?
Konijnen zijn van nature zindelijke dieren waarbij ze in de kooi meestal een hoekje uitkiezen om hun behoefte te doen. Hierdoor kan een konijn geleerd worden om op de kattenbak te plassen als het vrij in huis rondloopt. Vaak belonen met iets lekkers helpt hierbij.

Bodembedekking

Zaagsel is vaak niet geschikt als bodemmateriaal voor konijnen. Met name zaagsel van naaldbomen kan stoffen bevatten die schadelijk zijn. Ze kunnen de afweer tegen infecties en tumoren verminderen. Alternatieven kunnen zijn;
kattenbakkorrels, stofvrij
katoenproducten (NoSmell)
Gemalen maiskernen (Corbo)
Ook zaagsel van andere bomen dan naaldbomen kan schadelijk zijn door verontreiniging met bodembacterien.
(Artikel van Peter Klaver in Dier en Arts juni/juli 2008)

 

2 of 1?
Een konijn is een gezelschapsdier en is gewend om in groepen te leven. Dit betekent dat het niet graag alleen is.

Wat zet je dan bij elkaar?
Een mannetje en vrouwtje samen is de beste keus!
Konijnen kunnen goed samen gehuisvest worden maar door seksueel gedrag van konijnen onderling kan onrust ontstaan. Ook is er het gevaar dat je ongewenste nakomelingen kunt krijgen!

Een konijn en een cavia?
Een konijn kan ook samen met een cavia gehouden worden, maar het is beter om twee konijnen bij elkaar te zetten. Denk er ook aan dat een konijn ander voer nodig heeft dan een cavia.

Kan een konijn iets leren?
Konijnen kunnen leren wat ze wel en niet mogen. Doe dit via belonen met iets lekkers en niet via slaan. Herrie maken of een klopsignaal geven op de grond kan helpen om uw konijn iets af te leren.

Twee konijnen samen

en/of het koppelen van konijnen

Een konijn alleen of twee konijnen samen?

Een konijn is een gezelschapsdier en is gewend om in groepen te leven. Dit betekent dat het niet graag alleen is. Als u niet veel thuis bent is het dus beter om 2 konijnen te nemen. Een konijn alleen is maar alleen en dit kan leiden tot het ontstaan van gedragsafwijkingen.

 

Jong en/of volwassen?

Het beste is om konijnen bij elkaar te zetten die allebei jong zijn of allebei volwassen. Vaak gaat het plaatsen van een jong konijn bij een volwassen konijn niet goed. Er zijn ook veel oudere konijnen in opvangcentra die een nieuw tehuis zoeken.

 

Twee jonge konijnen samen

Twee konijnen samen: wat zet je dan bij elkaar?

Een mannetje en vrouwtje samen is de beste keus!

 

We adviseren om een mannetje en een vrouwtje te nemen. Konijnen kunnen goed samen gehuisvest worden maar door seksueel gedrag van konijnen onderling kan onrust ontstaan. Ook is er het gevaar dat je ongewenste nakomelingen kunt krijgen!

 

Let op: een konijn kan al vanaf 3-4 maanden leeftijd geslachtsrijp worden (= hormonale puberteit), op die leeftijd moet je ze apart zetten om te voorkomen dat ze nakomelingen krijgen. Een mannetje castreren kan vanaf 4-5 maanden leeftijd, een vrouwtje steriliseren pas vanaf 6 maanden leeftijd.

Het advies is dus om eerst het mannetje te castreren en 2-3 weken later mag hij dan weer bij het vrouwtje. Later kun je dan het vrouwtje laten steriliseren.

 

Waarom moet je een konijn laten helpen?

Als dierenarts adviseren we dat je je konijn laat helpen (= steriliseren of castreren), omdat je voorkomt dat ze ongewenst gedrag gaan vertonen zoals, hormonaal bepaald, dominant gedrag, sproeien, agressie en vechten of nog erger ongewenste nakomelingen krijgen. Ook is steriliseren van een vrouwtje erg belangrijk omdat ze op latere leeftijd een baarmoedertumor kunnen krijgen.

 

Twee van hetzelfde geslacht

We adviseren om een mannetje en vrouwtje te nemen. Soms gaat dit niet en wil je twee mannetjes of twee vrouwtjes uit hetzelfde nestje bij elkaar houden. Ze kunnen samen opgroeien, maar zodra de puberteit begint kunnen ze gaan vechten. Zodra je dit ziet moet je ze uit elkaar halen en laten castreren/steriliseren. Eenmaal vechtende konijnen kunnen slecht weer samen, ze blijven dan namelijk vaak vechten. Niet vechtende konijntjes die geholpen zijn kunnen goed samen harmonieus oud worden. Onze ervaring is dat 2 gecastreerde mannetjes samen beter gaat dan 2 gesteriliseerde vrouwtjes. De beste combinatie blijft een mannetje en een vrouwtje!

 

Hoe voorkom ik vechten: geef ze ruimte!

Als je onderling vechten wilt voorkomen denk dan aan het volgende: een uitloop of ren waar de dieren bij elkaar weg kunnen is heel erg belangrijk. Ze kunnen als het ware een time out nemen. Als de konijnen achter elkaar aanrennen en niet weg kunnen zal de voorste zich omdraaien en gaan vechten. Voorkom een te kleine ruimte!

 

Help mijn konijntje is agressief geworden!

We zien vaak dat zodra een konijntje in de hormonale puberteit komt het niet meer het lieve kleine konijntje is. Het konijntje kan gaan grommen, stampen met de achterpoten, aanvallen als je voer geeft en zelfs bijten. We zien vaak dat een konijntje dan weg moet, omdat de kinderen het konijn niet meer leuk vinden. Het gedrag verbetert gelukkig enorm als ze gesteriliseerd of gecastreerd worden!

 

Twee volwassen konijnen samen

Als 1 konijn overblijft, wat dan?

Het komt helaas voor dat 1 van de konijnen van een koppeltje dood gaat. Je wilt dan een nieuw konijn als maatje voor het overgebleven konijn. Wij adviseren dan om niet op zoek te gaan naar een jong konijntje maar om een ouder konijn uit een opvang of asiel erbij te plaatsen.

 

Kun je zomaar een nieuw konijn erbij zetten?

Je kunt niet zomaar een konijn ophalen en deze bij je andere konijn in het hok zetten! konijnen die elkaar niet liggen kunnen elkaar bevechten tot de dood erop volgt. Vechten zie je vooral bij konijnen die nog sexueel actief zijn en die dus niet gesteriliseerd of gecastreerd zijn.

 

Een nieuw konijn koppelen

Je kunt naar een opvangadres gaan om een nieuw konijn uit te zoeken of beter neem je konijn mee en laat je konijn een nieuwe partner uitzoeken. De combinatie mannetje-vrouwtje is de beste keuze, maar er zijn ook konijnen die een sexe-genoot uitzoeken als partner. Laat je adviseren in je keus door de opvang, zij hebben vaak veel ervaring met het koppelen van konijnen.

 

Meer informatie over het koppelen van konijnen

Zie de pagina over koppelen bij www.konijnen.nl of bij www.bunnybin.nl

 

Verzorging van de vacht
Konijnen verzorgen hun eigen vacht door zich dagelijks te wassen. Er kunnen dan veel haren in de maag en darmen terecht komen waardoor problemen kunnen ontstaan. Voorkom dit door het konijn dagelijks te kammen, vooral de langharige konijnen.



Vaccinatie op maat
Er zijn 2 veel voorkomende virusinfecties bij het konijn: Myxomatose en VHS (=RHD). Deze virusziektes hebben helaas bijna altijd een dodelijke afloop. Er is geen goed werkende therapie, daarom is voorkomen door een vaccinatie zo belangrijk!

Er zijn veel wilde konijnen in Nederland gestorven door VHS in het voorjaar van 2004.

Hieronder wordt het tijdstip aangegeven wanneer de vaccinatie voor myxomatose of VHS (=RHD) gegeven kan worden.

April/mei
Aug./sept.
Herhaling na 1 jaar
Myxomatose
x
x
x
VHS (=RHD)
x
x
x


Tijdens de vaccinatie

Mocht u uw konijn mee willen nemen naar het buitenland dan heeft u een officiëel Europees dierenpaspoort en een gezondheidsverklaring nodig.



De Voeding

De juiste hoeveelheid konijnenvoer is van levensbelang voor je konijn!

Een diëet voor het konijn moet aan de volgende voorwaarden voldoen.  
  onbeperkt hooi
  20 gram konijnenvoer (biks) per kilogram lichaamsgewicht
  groenvoer

Uitleg van het juiste voer voor een konijn:
Onbeperkt hooi van goede kwaliteit.
Konijnen hebben een grote blinde darm waarin ze veel voedsel kunnen opslaan. Hierdoor kan een konijn veel ruwvoer verwerken (= bijvoorbeeld hooi en gras). Geef je konijn onbeperkt hooi oftewel ad lib => het konijn mag zoveel hooi krijgen als dat het wil of kan eten.

Eet het konijn veel biks dan zal het te weinig hooi eten en daardoor kan het snel last krijgen van zijn darmen. Ruwvoer bevat vezels en deze zijn van belang voor een goede darmwerking. Krijgt een konijn onvoldoende ruwvoer dan zal het problemen krijgen met zijn darmstelsel. De darm kan stil gaan liggen en er ontstaat een paralytische ileus

Geef bikskorrels in plaats van gemengde granen.
Geef liever geen gemengde granen omdat het konijn dan selectief gaat eten. Het eet alleen de lekkere dingen op en niet de biks die het nodig heeft en krijgt daardoor niet alle voedingsstoffen binnen. Vooral calcium is hierbij van belang. Een tekort aan calcium geeft tand en kiesproblemen. Het bot wordt zachter en de gebitselementen raken los te zitten.

De hoeveelheid biks is heel belangrijk!

De aanbevolen hoeveelheid biksvoer per dag is:
20 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag.

Geef niet teveel konijnenvoer, want dan wordt er niet genoeg hooi gegeten!

Geef niet teveel konijnenvoer, want dan worden de blindedarmkeutels niet opgegeten!.
Blindedarmkeutels, zijn klein, zacht en donker van kleur. Als het goed is zie je deze keutels niet. Ze worden gelijk opgegeten.
Indien het konijn teveel konijnenvoer (biks, korrels) krijgt, krijgt het dermate veel energie binnen dat het zijn eigen poep niet meer zal opeten! De caecumkeutels zitten dan aan de kont geplakt en er wordt ten onrechte gedacht aan een probleem met de ontlasting terwijl het een voedingsprobleem is. Lees bij het hoofdstuk voeding over de juiste hoeveelheid en het goede soort voer.

Als het konijn niet zijn blindedarmkeutels opeet kleven deze vast aan de kont. Dit geeft een vieze kont. Vaak wordt er gedacht dat er diarree aanwezig is, maar er is gewoon een voedingsprobleem doordat de eigenaar teveel konijnenvoer aan het konijn geeft. Daarbij is er het gevaar dat er vliegen kunnen komen die hun eitjes in deze poep leggen. Uit deze eitjes ontstaan maden en deze maden kunnen de huid aantasten.

 

Lik- en knaagstenen kunnen blaasstenen geven, geef deze daarom niet!



Blaasproblemen en voorplanting

Blaasproblemen bij het konijn
Vaak komt een eigenaar met de klacht dat het konijn rode of oranje urine heeft. Gelukkig is er dan vaak geen blaasontsteking, maar is de urine rood verkleurd door kleurstoffen in de voeding. Zie voor meer informatie hieronder.


Voortplanting bij het konijn
Konijnen zijn vruchtbaar vanaf 3-5 maanden leeftijd. Een vrouwtje kan gedekt worden zodra ze vruchtbaar is. Wij raden dan ook aan vanaf die leeftijd de mannetjes en vrouwtjes van elkaar te scheiden. Als een konijn gedekt is duurt de dracht tussen de 29 en 33 dagen.

Sterilisatie/castratie:
Het is aan te raden om vrouwelijke konijnen te laten steriliseren. U verkleint hiermee de kans dat uw konijn op latere leeftijd een baarmoedertumor krijgt U kunt uw konijn vanaf de leeftijd van 6 maanden laten steriliseren.

Ook is het aan te raden om mannetjes te castreren: niet gecastreerde mannetjes kunnen namelijk agressief worden naar soortgenoten en/of naar de eigenaar. Ook kunnen zij gaan sproeien in huis.



Huidproblemen
Parasieten kunnen huidproblemen geven bij het konijn.
Parasieten zoals mijten, vlooien en luizen kunnen jeuk, haaruitval en schilfering geven. Gebruik niet zomaar middelen die u bij de hond of kat zou gebruiken, want deze kunnen giftig zijn voor het konijn. Pas ook op vliegen in de buurt van uw konijn deze kunnen eitjes in de huid leggen en de larven die hieruit komen kunnen grote schade aanbrengen.

Er wordt wel eens een middel met de werkzame stof fipronil (= Frontline) voorgeschreven voor het konijn vloooien, teken of vachtmijten te bestrijden, maar: Gebruik nooit Frontline (van Merial). Dit kan dodelijk zijn voor het konijn.

Mocht uw konijn last van parasieten hebben dan is het van belang te beoordelen om welke parasiet het gaat. Hierna kan een gerichte behandeling met behulp van medicijnen worden gegeven.

Wij adviseren een middel met selamectine omdat het een breed werkend en veilig middel is tegen parasieten zoals vlooien en mijten (vachtmijt, schurft en demodex). Het werkt mede tegen teken en wormen.



Ziektes

Wat kunt U waarnemen als een konijn ziek is

  • Niet willen eten en/of drinken.
  • Let er goed op dat je konijn poept!
  • Een konijn moet de hele dag door poepen, als je weinig of geen keutels ziet moet je aan een stilliggende darm denken.
  • Vieze ogen en/of vieze neus
  • Kwijlen, natte bek of kin, door kiesproblemen
  • Jeuk, ontstoken huid of korsten cq schilfers
  • Ontstoken huid bij de anus door ontlasting en/of urine (urinebrand)
  • Diarree
  • Sloom, stil in een hoekje zitten
  • Een scheve kopstand (torticollis, headtilt of draainek)
  • Een verlamde of slappe achterhand (vaak is de oorzaak E. Cuniculi)
  • Knarsetanden, erg onrustig zijn of juist langgerekt liggen van de pijn
  • Indien U een van deze symptomen waarneemt neem dan contact op met Uw dierenarts.


    Maagdarmproblemen bij het konijn

    Diarree oftewel afwijkend gevormde ontlasting wordt vaak veroorzaakt door voedingsproblemen. Er is dan geen sprake van echte diarree maar het zijn de keutels uit het caecum (de blindedarm) die niet opgegeten worden. Zie ook bovenaan bij het hoofdstuk "Diersoort" en "voeding".

    Andere vormen van afwijkende ontlasting kunnen veroorzaakt worden door coccidiën of wormen.

    Stille darm
    We zien vaak bij konijnen dat ze een stilliggende darm hebben tgv pijn, stress of andere oorzaken. Er zijn dan geen of weinig keutels te zien en de eetlust is slecht. We noemen dit stille darm of paralytische ileus.
    Een enkele keer zien we een konijn met gas in de maag of darmen. Vooral een overvulde met gasgevulde maag moet als spoedgeval beschouwd worden.

     

    Bron: www.dierenkliniekwilhelminapark.nl

     

    Dit probleem is eenvoudig te voorkomen door de juiste hoeveelheid konijnenvoer te geven. Hiermee dwing je je konijn als het ware om de blindedarmkeutels op te eten.

    Geef niet teveel konijnenvoer, want dan wordt het veel te dik!
    Als een konijn teveel of zelfs onbeperkt konijnenvoer kan (of mag) eten wordt het veel te dik. Je konijn is te dik als de ribben niet meer te voelen zijn als je de borstwand navoelt. Ook heeft er zich dan een grote wam gevormd. De wam is een vetplooi tussen de kin en de borstingang.

    • Geef niet teveel konijnenvoer, want dan kan er blaaszand ontstaan!

    Een extra reden om niet teveel biks te voeren is dat hierdoor teveel calcium binnenkrijgt en dit kan blaasstenen of blaaszand veroorzaken. Het dikke konijn, op de foto hierboven en hiernaast, had ook blaaszand door teveel konijnenvoer. Door de calciumoxalaten is een blaasontsteking ontstaan en heeft er zich urinebrand ontwikkeld.

    Wij raden Science Selective (kijk bij ons in de webshop) voer aan, een volledig voer waar extra vezels inzitten. Vooral voor konijnen met darmproblemen raden wij dit voer aan.

     

    U kunt in onze Dierenkliniek een gratis proefzakje op komen halen.


    3 soorten groenvoer per dag. Let op dat u niet teveel groenvoer in 1 keer aanbiedt. (houdt 50-100 gram per kg lichaamsgewicht aan per dag). Ook zijn sommige soorten niet goed voor het konijn. Hieronder staat een lijst met geschikte groenten en een lijst met groenten die u niet mag geven (zie onderstaande links):
    Een konijn mag geplukt gras hebben maar geef niet teveel als het konijn het nog niet gewend is.
    Let op: Pluk geen gras op plaatsen waar wilde konijnen komen omdat dit gras besmet kan zijn met VHS!!!
    Geef geen gemaaid gras, dit gaat namelijk erg snel achteruit in kwaliteit.
    Fruit mag het konijn eten echter niet teveel omdat de suikers het konijn dik maken. Teveel fruit kan ook diarree geven.
    Voldoende vers drinkwater.
    Geef liever geen snoepjes of knabbelstaafjes die in de dierenwinkel verkocht worden. Ze maken het konijn vaak dik. Geef ze liever wat groente of fruit om ze te verwennen.

    Liksteen

    Het konijn is een echte lekkerbek. Wanneer er de hele dag korrel en zaadvoer staat, eet hij dat liever dan hooi. Helaas krijgt hij dan veel te weinig ruwvezel binnen. Ruwvezel is voor het konijn belangrijk om voldoende eiwit en B vitaminen in de darm te laten maken. Op de lange duur kan daardoor de afweer tegen ziekten dalen. Het beste is het om de hele dag vers hooi te geven. 2 maal per dag mag u korrel of zaadvoer bijgeven, wat het konijn na 5 minuten niet op heeft haalt u weer weg. Natuurlijk mag u het konijn best af en toe verwennen met een blaadje andijvie, blaadje paardebloemblad, stukje appel of een stukje wilgetak om op te knabbelen.

    Een liksteen is niet nodig en verhoogd de kans op teveel kalk waardoor er blaastenen kunnen ontstaan.


    Huisvesting
    Konijnen worden steeds vaker binnen gehouden. Soms mogen ze zelfs vrij in huis lopen. Je kunt ze leren te plassen op de kattebak. De keutels zijn wat lastiger, vaak hebben ze er wel een vaste plek voor.
    Past u wel op dat ze niet knagen aan elektriciteitssnoeren of giftige planten.


    Oververhitting
    Staat het konijn buiten, zorg er dan voor dat het beschermt is tegen kou. Maar zeker ook tegen de warmte; bij temperaturen rond de 30 graden kunnen ze gemakkelijk last krijgen van hitteslag. Ze hebben dan een veel te hoge temperatuur, ademen oppervlakkig en kwijlen soms. Afkoelen moet voorzichtig gebeuren. (nat maken).


    1 of 2?
    Een konijn is een gezelschapsdier en is gewend om in groepen te leven. Dit betekent dat het niet graag alleen is. Het is beter voor het konijn om 2 dieren bij elkaar te houden.


    Kan een konijn iets leren?
    Konijnen kunnen leren wat ze wel en niet mogen. Doe dit via belonen met iets lekkers en niet via slaan. Herrie maken of een klopsignaal geven op de grond kan helpen om uw konijn iets af te leren.

     


    Laatste aanpassingen 30-05-2017
    © 2018 Dierendoc info@dierendoc.nl